Die sportspan van Volkskool is op Dinsdag 27 Januarie in kennis gestel dat die Hopetown dorpsatletiek op Vrydag 30 Januarie sou plaasvind.
Blitsvinnige optrede het tussen die personeel en ouers plaasgevind om vervoer te reël vir die atlete wat wou deelneem. Die leerders se opgewondenheid was ’n belewenis om te aanskou!
Werkgewers in Orania word dikwels deur die regering se Department van Arbeid besoek om seker te maak dat hulle voldoen aan al die vereistes van die wet.
Dit is daarom belangrik dat almal — sake-eienaars sowel as werknemers — presies verstaan wat hul rregstatusse en verantwoordelikhede is.
Wanneer ’n klein tot medium onderneming werknemers aanstel, moet dit binne 21 werksdae as werkgewer by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SARS) registreer. Dit is nodig vir die hantering van Werknemersbelasting (“Pay-As-You-Earn,” PAYE).
Werkgewers wie se totale jaarlikse betaalstaat ’n sekere drumpel oorskry (tans ongeveer R500 000), moet ’n Vaardigheidsontwikkelingsheffing (“Skills Development Levy,” SDL) van 1% van die totale vergoeding betaal.
Werkgewers moet ook by die Werkloosheidsversekeringsfonds (“Unemployment Insurance Fund,” UIF) registreer en maandelikse bydraes vir die meeste werknemers betaal. Die standaardbydrae is 2% van die vergoeding (1% deur die werkgewer en 1% deur die werknemer).
Alle ondernemings met werknemers moet binne 7 dae na aanstelling by die Vergoedingsfonds (“Compensation Fund”) registreer om werknemers teen werkverwante beserings of siektes te verseker. Werkgewers moet ook akkurate diensrekords en kontrakte hou en voldoen aan die Wet op Basiese Diensvoorwaardes (Basic Conditions of Employment Act – BCEA) rakende minimum diensvoorwaardes, verlof en vergoeding.
Suid-Afrikaanse reg onderskei tussen werknemers en ware onafhanklike kontrakteurs.
Onafhanklike kontrakteurs is gewoonlik self verantwoordelik vir hul eie belasting en is nie onderhewig aan werkgewer-PAYE of UIF-bydraes nie. ◆
Volgende keer:
Die belangrike verskil tussen “deeltydse werknemers” en “subkontrakteurs”.
’n Onlangse vergadering van die Orania Adviesforum (OAF) se uitvoerende bestuur het gefokus op die belangrikheid van besigheidsontwikkelingsprojekte as ’n praktiese manier om werkskepping te bevorder, nuwe inwoners na die dorp te lok en die algehele lewenstandaard te verbeter.
Die besluit is geneem dat die OAF homself as ’n katalisator, eerder as ’n beheerder van ondernemings, posisioneer. Drie konkrete inisiatiewe is reeds geïdentifiseer en word tans aktief ontwikkel.
Die eerste is ’n besigheidsmentorskapprogram waarin gevestigde plaaslike sakelui hul tyd en ervaring vrywillig beskikbaar sal stel om nuwe entrepreneurs te begelei. Deur swaarverdiende lesse te deel—veral op gebiede soos finansiële dissipline en besigheidsbestuur—beoog die program om vroeë mislukkings te beperk en vertroue onder opkomende entrepreneurs te bou.
Hierby aansluitend word ’n tweede voorstel tans opgestel om een van die grootste struikelblokke vir nuwe ondernemings aan te spreek, naamlik toegang tot aanvangskapitaal. Hierdie model beoog die verskaffing van finansiering op ’n gedeelde-eienaarskapbasis, wat lewensvatbare ondernemings in staat stel om van die grond af te kom terwyl risiko versprei word. Met verloop van tyd, soos besighede gevestig raak en finansieel stabiliseer, sal volle eienaarskap geleidelik na die entrepreneur terugkeer, wat sowel aanspreeklikheid as langtermyn-onafhanklikheid verseker.
Die derde inisiatief bou direk voort op hierdie befondsingsmodel. Die OAF-voorsitter, Riaan Els, is tans besig met onderhandelinge om ’n herwinningsmaatskappy te vestig wat binne die gedeelde-eienaarskapraamwerk sal funksioneer.
Hierdie voorgestelde onderneming sal nie net werksgeleenthede skep nie, maar ook die toenemend dringende behoefte aan doeltreffende herwinningsoplossings in die dorp aanspreek, en sodoende omgewingsverantwoordelikheid met ekonomiese geleenthede kombineer.
Saam beklemtoon hierdie projekte die OAF se konstruktiewe rol in die vorming van Orania se toekoms—’n toekoms wat samewerking, selfstandigheid en deeglike beplanning vooropstel. ◆
Inwoners van Kleingeluk het hul toenemende desperaatheid oor die gebrek aan vordering met die teer van die strate in dié woonbuurt aan die Orania Adviesforum (OAF) uitgespreek.
Vinnige behuisingsontwikkeling en ’n bestendige toename in verkeer het ’n reeds ernstige stofprobleem verder vererger.
Herhaalde vertragings—grootliks weens finansiële beperkings—het daartoe gelei dat die paaie steeds ongeteer bly, met negatiewe gevolge vir higiëne, gesondheid en die alledaagse lewensgehalte.
In reaksie hierop het die OAF ’n proaktiewe en oplossingsgerigte benadering gevolg deur alternatiewe maniere te ondersoek om die probleem aan te spreek, eerder as om onbepaald op munisipale befondsing te wag.
Onder die voorstelle tel ’n moontlike skarebefondsingsinisiatief—soortgelyk aan ’n onlangse, suksesvolle gemeenskapsprojek om die Paul Kruger-standbeeld te finansier—asook ’n oop uitnodiging aan die publiek vir verdere idees.
Hierdie voorstelle sal formeel aan die dorpsraad voorgelê word vir oorweging, met ’n beroep op dié owerheid om te besef dat die situasie ’n punt bereik het waar dringende optrede noodsaaklik is. ◆
Ons gemeenskap het die afgelope tyd swaar gekry.
Vandag vra ons met nederigheid vir hulp vir drie van ons eie:
■ Hendrik (Kierie) Coetzee: veg teen kanker en het steeds behandeling nodig.
■ Oom André Steyl: herstel na ‘n beroerte en hartaanval, word tans by Huismien versorg.
■ Hermaans Liebenberg: Ernstig beseer aan diens en kan nie werk nie. Hy wag vir ‘n rug operasie.
Mediese uitgawers en basiese behoeftes druk swaar op elkeen van hierdie familiies, Enige bydrae—groot of klein—maak ‘n werklike verskil.
Indien jy nie finansieel kan help nie, deel asseblief hierdie boodskap of dra hulle in jou gebede. Dankie dat ons saamstaan en mekaar dra—met waardigheid en omgee.
Bydraes kan gemaak word na die OAF Noodfonds: Standard Bank Rekening naam : OSK Rekening nommer 041 712 617 Tak: 050103 Verwysing GO238 Kierie Coetzee/André Steyl/Hermaans Liebenberg. OSK Rekeningnommer: GO 238 met dieselfde verwysing.
’n Baie positiewe vergadering tussen die voorsitter van die Orania Adviesforum (OAF), Riaan Els, en die Orania Verteenwoordigende Raad (OVR) het in Januarie plaasgevind en het uitgeloop op ’n ooreenkoms om saam te werk in die belang van die dorp.
Volgens mnr. Els was die gesprekke konstruktief en toekomsgerig, en het dit uitgeloop op die OVR se amptelike erkenning van die OAF as ’n wettige en gewaardeerde rolspeler binne die dorp. Beide liggame het hul gedeelde verbintenis herbevestig om Orania se belange bo alles te stel en om in samewerking te werk aan die voortgesette verbetering en welsyn van die gemeenskap.
Mnr. Els het beklemtoon dat die OAF se doel nog nooit was om ’n verdelende krag te wees nie, maar eerder om ’n sinvolle bydrae tot die dorp te lewer deur uitdagings te identifiseer, oplossings voor te stel en konstruktiewe gesprek aan te moedig.
Die erkenning deur die OVR, het hy opgemerk, bevestig ’n wedersydse begrip dat gesonde samewerking en oop kommunikasie noodsaaklik is vir ’n florerende dorp.
Met hierdie gedeelde grondslag het beide die OAF en die OVR hul verbind tot ’n gees van samewerking, eenheid en diens—en sodoende te verseker dat elke poging gefokus bly op die bou van ’n sterker, beter Orania vir al sy inwoners.
OVR Regspraak is Waar Klagtes Moet Volgens reëls gehantter word
Die vergadering het gevolg op ‘n vroeer ontmoeting in Desember 2025 tussen Mnr. Els, die OAF ondervoorsitter, Mev. Aletta Botha, en die OVR voorsitter, mnr. J.A. Jacobs, wat gehandel het oor die proses aangaande die hantering van klagtes en regshandeling in die dorp.
In ‘n skrywe gedateer 19 Desember 2025 aan die OAF, het mnr. Jacobs o.a. gesê dat “Dit was verblydend om te verneem dat die Orania Adviesforum (OAF) steeds Regspraak erken as Orania se sentrale regsorde.”
Mnr Jacobs het voort geskryf dat die OVR die OAF “dank . . . vir die uitklaring rondom die bemiddelingskwessie wat plaasgevind het en ondersteun u voorstel dat deelnemende gesprekke gevoer word ten einde oplossings te vind. Dit was ook verblydend om te verneem dat OAF inwoners bystaan deur hulle na die regte instansies te verwys. Die OVR moedig vermelde samewerking aan en verneem graag vanaf die OAF waar daar voorstelle van verbetering tot die verskeie prosesse kan ontstaan.”◆